Ονομασία
Σύμφωνα με μία εκδοχή, το όνομά της το οφείλει στα κοντάρια, τα οποία
κατασκευάζονταν στην περιοχή κατά το Μεσαίωνα.
Η παλαιότερη ονομασία της είναι
Κουντουριώτισσα και προέρχεται από το
κο(υ)ντούρι, που σημαίνει ξυλάλετρο.
Μια ακόμα εκδοχή αναφέρει ότι το όνομα του χωριού προέρχεται από τα
κουντουρά, που σημαίνει τα άλογα με κοντές ουρές.
Η επίσημη ονομασία όμως είναι "Κονταριώτισσα".
Μία τελευταία εκδοχή αναφέρει ότι το χωριό έλαβε το όνομά του από τα
"άγια κόντουρα", αγγελικές δυνάμεις που εικονίζονται στον τρούλο του
ναού της Παναγίας, πάνω στον ομώνυμο λόφο.
Σύμφωνα με άλλη εκδοχή το όνομα του χωριού ήταν Ανδριώτισσα. Έφερε το όνομα
του Αυτοκράτορα Ανδριανού.[Ουίλιαμ Μάρτιν Λικ]
Ιστορία
Αρχαία χρόνια
Στην αρχαιότητα, σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς, βρισκόταν στη θέση του
χωριού η αρχαία πόλη Πιερίς, που φέρεται ως πόλη - αφετηρία της λατρείας του
Ορφέα.
Την ύπαρξη αρχαίας πόλεως (που πιθανότατα ιδρύθηκε περί το 1400 π. Χ.) με
το όνομα Πιερίς επιβεβαιώνει ο Στράβων, ο οποίος γράφει: "Πιερία γαρ και
Όλυμπος και Πίμπλεια και Λείβηθρον το παλαιόν Θράκια χωρία και όρη νυν δε
Μακεδόνες έχουσι..." "Τεκμαίροιτ' αν τις Θράκας είναι τους τον
Ελικώνα ταις Μούσαις καθιερώσαντες, οι και την Πιερίδα και το Λείβηθρον και την
Πίμπλειαν ταις αυταίς Θεαίς ανέδειξαν, εκαλούντο δε Πίερες". Η θέση της
Πιερίδας, σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή ήταν στη σημερινή Κονταριώτισσα
(στα υψώματα). Η Πιερίς ήταν τόπος λατρείας του θεού Διονύσου. Αυτό είναι ένα
ακόμη στοιχείο που μας δείχνει πως αυτή βρισκόταν σε ομαλό έδαφος, όπως είναι
τα μέρη της Κονταριωτίσσης. Γιατί ο θεός Διόνυσος δεν ήταν ποιμενικός θεός και
κατά συνέπεια δε χρειαζόταν χαράδρες και βουνά .
Για τη θέση της Πιερίδος γράφουν και νεότεροι συγγραφείς: "Η Πιερία, η
οποία έκειτο εις τα υψώματα της Κονταριωτίσσης (πιθανώτατα παρά το λεγόμενον
δάσος Αδριανού όπου ανακαλύπτονται ορειχάλκινα αγαλμάτια, ειδώλια και νομίσματα).
Από το όνομά της συμπεραίνουμε, ότι πρέπει να ήτο αξιόλογος πόλις".
Στο Εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν του Ηλίου αναφέρεται στο λήμμα Πιερία: "Ο
Δεσδεβίσης την τοποθετεί παρά την Κονταριώτισσαν".
Στο χώρο όπου φέρεται να
ήταν η Πιερίς, στη σημερινή Κονταριώτισσα, έχουν ανακαλυφθεί επιτύμβιες στήλες,
νομίσματα και αγγεία (φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης)
από τη ρωμαϊκή εποχή, βάσεις κιόνων (που σημαίνει ότι πρέπει να υπήρχε ναός ή
μαντείο στην πόλη) και υδραγωγείο, το οποίο φέρεται να χτίστηκε από τον
Αυτοκράτορα Αδριανό. Στον ίδιο τόπο της αρχαίας πόλης βρίσκεται σήμερα η Μονή
της Κοίμησης της Θεοτόκου, το αρχαιότερο βυζαντινό μνημείο της Πιερίας, που
χρονολογείται από το 10ο αιώνα.Αύριο αφιέρωμα στην ιστορία των νεοτέρων χρόνων της Κονταριώτισσας