Πέρασαν χρόνια πολλά και τα έθιμα
ατόνισαν…
Κάποτε λοιπόν στα παλιότερα χρόνια, τότε που το χιόνι ήταν
ένα «γόνα» σαν συνηθισμένο φαινόμενο της εποχής, παραμονή των Φώτων η καμπάνα
χτυπούσε πολύ πρωί για να...
διαβαστεί ο Αγιασμός στην εκκλησία. Στη συνέχεια
έβγαινε ο παπάς για ν΄αγιάσει όλο το χωριό. Κρατώντας την αγιαστούρα δηλαδή το
σταυρό με το βασιλικό και το μπρακάτσι με τον αγιασμό, περνούσε σπίτι-σπίτι.
Οι πιστοί θέλοντας να τον ανταμείψουν για τον κόπο του έριχναν στο δοχείο
κάποιο κέρμα (σπάνια και μόνο οι κάπως επιφανέστεροι), ή του έβαζαν στο καλάθι
αυγά και ένα κομμάτι παστό χοιρινό!
Ανήμερα της γιορτής η καμπάνα καλούσε όπως και τα
Χριστούγεννα, στις πέντε το πρωί! Τελείωνε η λειτουργία νωρίς όταν ξέφεγγε
διότι έπρεπε να αρχίσει η λιτανεία των ιερών εικόνων που έφερναν τα μεγάλα
παιδιά από τον Άγιο Αθανάσιο και την Παναγία. Μπροστά λοιπόν οι εικόνες, τ’ Άγια, ο ιερέας και στη συνέχεια το εκκλησίασμα και ξεκινούσαν.
«Περνούν τα
Σίχνα» σκέφτονταν οι νοικοκυρές και φρόντιζαν να καίει στην πόρτα τους λιβάνι
πάνω στα κάρβουνα παρμένα φυσικά από το τζάκι τους και τοποθετημένα πάνω σε
κεραμίδα!
Ανηφόριζε η πομπή ευλαβικά στο Μετόχι με πρώτη στάση
στο Τσικάρι. Εκεί διαβάζονταν κάποιες ευχές με τη φωτιά αναμμένη από πουρνάρια που φρόντιζαν κάποιοι σβέλτοι νωρίτερα για να «πυρώσουν» δηλαδή να
ζεστάνουν το Χριστό!
Ψάλλοντας το Κύριε Ελέησον οι πιστοί κατέληγαν στην
κεντρική πλατεία. Εδώ γινόταν η δοξολογία του αγιασμού των υδάτων με το σταυρό
να πέφτει σε μια μεγάλη μπρακάτσα (μεγάλο μπακιρένιο δοχείο). Ευλαβικά ο
καθένας στη συνέχεια περνούσε να φωτιστεί από τον ιερέα και απαραίτητα να πιει
αγιασμό αφού ήταν νηστεμένος και από λάδι από την προηγούμενη ημέρα! Επέστεφαν όλοι
στην Αγία Παρασκευή για το «δι ευχών» εκτός από τα παλικάρια που καβάλα στα
στολισμένα για το σκοπό αυτό άλογα τους κατευθύνονταν στα χωράφια να τα
σταυρώσουν σε τέσσερα σημεία με τον αγιασμό της παραμονής για ευλογία και
καλή σοδειά!
Αν ο καιρός το επέτρεπε, μετά το μεσημεριανό τραπέζι
στήνονταν χορός στο χοροστάσι, στο Μεσοχώρι, στην σημερινή πλατεία Αγίων
Αναργύρων (αργότερα μεταφέρθηκε στο Κονάκι, σημερινός αύλειος χώρος της
Αγίας Παρασκευής). Έβγαιναν οι γλεντζέδες με τη γκάιντα να χορέψουν αλλά κι
όσοι ήθελαν να σεργιανίσουν. Ακόμη και βυζανιάρικα ακολουθούσαν αναγκαστικά τις
μάνες τους αφού εκείνες ήθελαν να διασκεδάσουν μια και οι ευκαιρίες τους ήταν ακόμη περιορισμένες. Με χορό, τραγούδι και επισκέψεις στους
εορτάζοντες τελείωνε ακόμα μια γιορτή των Φώτων!
Πηγή: Καραμήτσιου-Νάτσιου Αικατερίνη, Νάτσιου
Παρασκευή