Του Καργιώτη Ν.
Ένα σπουδαίο μνημείο της βυζαντινής μας κληρονομιάς, ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγία) στην Κονταριώτισσα, εκπέμπει σήμα κινδύνου. Παρά τη μοναδική ιστορική και αρχιτεκτονική του αξία ο ναός βρίσκεται αντιμέτωπος με τη σοβαρή φθορά του χρόνου και των καιρικών συνθηκών. Η ανάγκη για εξωτερική επέμβαση και προστασία είναι πλέον εμφανής, πριν οι ζημιές γίνουν μη αναστρέψιμες.
Η φωτογραφική καταγραφή των εξωτερικών όψεων του ναού αποτυπώνει ανάγλυφα την κατάσταση καθώς οι "πληγές" στην τοιχοποιία και τα ιστορικά στοιχεία είναι ορατές με την πρώτη ματιά.
1. Ανεξέλεγκτη βλάστηση στην οροφή
Η πιο εμφανής απειλή εντοπίζεται στην κεραμοσκεπή και τους ανώτερους αρμούς του ναού. Αγριόχορτα και παρασιτικά φυτά έχουν ριζώσει βαθιά ανάμεσα στα πλινθία της τοιχοποιίας ακριβώς κάτω από τα κεραμίδια.
Οι ρίζες αυτές αναπτύσσονται ανάμεσα στη λιθοδομή και το συνδετικό κονίαμα δημιουργώντας διόδους για τα νερά της βροχής. Ως φυσιολογικό και αναμενόμενο επακόλουθο αυτής της κατάστασης η υγρασία εισχωρεί πλέον ανεμπόδιστα στη δομή του κτηρίου με τον κίνδυνο το νερό να στάζει πλέον στο εσωτερικό του ναού και να προκαλεί σταδιακή, μη αναστρέψιμη διάβρωση.
2. Βαθιές ρωγμές στο τυμπάνιο της εισόδου
Τοποθετημένη σε περίοπτη θέση πάνω από την κεντρική ξύλινη θύρα η εξωτερική τοιχογραφία της Παναγίας της Οδηγήτριας στο τυμπάνιο της αψίδας υποφέρει από την παρατεταμένη έκθεση στα στοιχεία της φύσης:
Μια μεγάλη, βαθιά και διακλαδιζόμενη οριζόντια ρωγμή διατρέχει το κέντρο της παράστασης θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη συνοχή της αγιογραφίας.
Στο πάνω αριστερό μέρος της αψίδας ο σοβάς έχει ήδη αποκολληθεί πλήρως ενώ τα σημάδια από την υγρασία έχουν αλλοιώσει τα χρώματα προκαλώντας σταδιακή αποσάθρωση.
Ώρα ευθύνης και πολιτικής πίεσης
Ο ναός της Παναγίας στην Κονταριώτισσα αποτελεί έναν ζωντανό μάρτυρα της ιστορίας του τόπου μας ο οποίος όμως παραμένει εκτεθειμένος και απροστάτευτος. Η τοπική κοινωνία και οι πολίτες που αντικρίζουν καθημερινά αυτή την εικόνα περιμένουν από εκείνους που κρατούν τα ηνία της διοικητικής, πολιτικής και πνευματικής εκπροσώπησης να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Η Ιερά Μητρόπολη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος έχει την πρωταρχική υποχρέωση και το πνευματικό χρέος να βγει μπροστά διεκδικώντας δυναμικά και πιέζοντας το Υπουργείο Πολιτισμού για την άμεση διάσωση του ναού. Στην κατεύθυνση αυτή, οι τρεις βουλευτές της Πιερίας έχουν την ξεκάθαρη θεσμική υποχρέωση να φέρουν το θέμα στο προσκήνιο της κεντρικής πολιτικής σκηνής και να ασκήσουν την απαραίτητη κοινοβουλευτική πίεση.
Παράλληλα, αν και δεν εμπίπτει στις άμεσες διοικητικές τους αρμοδιότητες, ο πρόεδρος της κοινότητας μαζί με τον δήμαρχο οφείλουν να παρέμβουν δυναμικά. Είναι καθήκον τους να πιέσουν πολιτικά τόσο την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας όσο και το ίδιο το Υπουργείο, λειτουργώντας ως ασπίδα προστασίας για την τοπική μας κληρονομιά.
Είναι έργο όλων των παραπάνω να αναγκάσουν τους κρατικούς μηχανισμούς να κινηθούν ώστε να αξιολογηθεί επιστημονικά η κατάσταση και να δρομολογηθούν οι σωστικές ενέργειες που απαιτούνται για να μείνει το μνημείο όρθιο. Η διάσωση αυτής της ιστορίας δεν αφορά μόνο την Κονταριώτισσα ή την Πιερία, αποτελεί χρέος απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά ολόκληρης της χώρας, αλλά και του κόσμου, και δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
