Του Καργιώτη Ν.
Τον τελευταίο καιρό, παρακολουθώντας τις εργασίες καθαρισμού κατά μήκος του περιφερειακού δρόμου της Νέας Εφέσου παράλληλα με τον χείμαρρο "Ξηρολάκκι", δημιουργούνται εύλογες απορίες σε κάθε παρατηρητικό πολίτη. Χωρίς να αμφισβητείται η αναγκαιότητα της συντήρησης και της πρόληψης, ο τρόπος, τα μέσα και τα σημεία όπου επιχειρεί το βαρύ μηχάνημα γεννούν σοβαρό προβληματισμό.
Το πρώτο πράγμα που προκαλεί εντύπωση είναι η εστίαση των εργασιών. Ο εκσκαφέας εργάζεται ακριβώς στα όρια του οδοστρώματος του περιφερειακού, ισοπεδώνοντας τη βλάστηση στην παρόδια ζώνη, μια ζώνη που σε πολλά σημεία είχε και συνεχίζει να έχει αναπτυγμένα δέντρα δίπλα στο οδόστρωμα. Την ίδια στιγμή, η ίδια η κοίτη του Ξηρολακκίου και ο πυθμένας του παραμένουν εντελώς ανέπαφοι, γεμάτοι από πυκνά δέντρα, θάμνους και φερτά υλικά.
Αν ο αντικειμενικός στόχος είναι η αντιπλημμυρική θωράκιση ο καθαρισμός της παρόδιας ζώνης αντί για την εμβάθυνση της κοίτης και την απομάκρυνση των εμποδίων μέσα από το ρέμα ελάχιστα συμβάλλει στη διευκόλυνση της ροής του νερού. Παράλληλα, τα ώριμα δέντρα που έχουν αναπτυχθεί στον πυθμένα και στα εσωτερικά πρανή του χειμάρρου μαρτυρούν πως το Ξηρολάκκι έχει να καθαριστεί ουσιαστικά εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Ακόμη κι αν υποθέσει κανείς ότι ο κύριος φόβος είναι η οδική ασφάλεια, δηλαδή η αποτροπή ατυχήματος από πτώση κάποιου δέντρου ή μεγάλου κλαδιού στο οδόστρωμα, η μέθοδος που ακολουθείται παραμένει λανθασμένη. Η εξασφάλιση της οδικής ασφάλειας δεν επιτυγχάνεται με τη μαζική "κατεδάφιση" της βλάστησης.
Σε μια ορθολογική παρέμβαση καθαρίζεται η χαμηλή βλάστηση που εμποδίζει την ορατότητα, διενεργείται ουσιαστικός έλεγχος στην υγεία των δέντρων από ειδικό, αφαιρούνται μόνο τα δέντρα που είναι άρρωστα και δεν επιδέχονται θεραπεία, ενώ κλαδεύονται αυστηρά και με ασφάλεια τα ξερά κλαδιά ή αυτά που παρουσιάζουν στατική επικινδυνότητα για τα διερχόμενα οχήματα.
Αντί για μια τέτοια στοχευμένη φροντίδα γινόμαστε μάρτυρες μιας ισοπεδωτικής τακτικής. Βλέπουμε υγιή δέντρα, όπως λεύκες και ιτιές, που χρειάστηκαν πάνω από 10 με 15 χρόνια για να αναπτυχθούν, να καταστρέφονται.
Άλλα δέντρα ξεριζώνονται ολοσχερώς και άλλα τραυματίζονται βαριά στον κορμό τους από τον κουβά του εκσκαφέα. Ένα δέντρο με τόσο σοβαρό τραυματισμό στον φλοιό και τον κορμό του είναι πλέον ιδιαίτερα ευάλωτο. Οι μεγάλες πληγές μπορούν να αποτελέσουν πύλη εισόδου για μύκητες και έντομα και να οδηγήσουν με την πάροδο του χρόνου σε εξασθένηση, ξήρανση και τελικά σε αυξημένο κίνδυνο θραύσης ή πτώσης. Η αλόγιστη αυτή τακτική αποστερεί τον περιφερειακό της Νέας Εφέσου από πολύτιμους φυσικούς ανεμοθραύστες, καταστρέφει τη φυσική παρόχθια ομορφιά του Ξηρολακκίου και αφήνει το έδαφος εκτεθειμένο στη διάβρωση.
Είναι αξιοσημείωτο το πόσο γρήγορα και με πόση ευκολία εκδίδονται καθημερινά δελτία τύπου για κάθε λογής εκδηλώσεις, συναντήσεις και εθιμοτυπικές φωτογραφίσεις αιρετών. Αντίθετα, όταν πρόκειται για παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον και στις υποδομές της περιοχής μας, δεν εκδίδεται ποτέ ούτε ένα ενημερωτικό δελτίο που να εξηγεί στους πολίτες τον σκοπό, το χρονοδιάγραμμα και τις τεχνικές προδιαγραφές των έργων.
Δεν γνωρίζουμε αν οι συγκεκριμένες εργασίες εκτελούνται από ιδιώτη εργολάβο ή από συνεργεία του Δήμου ή της Περιφέρειας. Όποιος κι αν είναι όμως ο φορέας υλοποίησης, γεννώνται εύλογα ερωτήματα σχετικά με το αν υπάρχει σχετική έγκριση ή επίβλεψη από το αρμόδιο Δασαρχείο ή από εξειδικευμένο δασολόγο. Παράλληλα, αναρωτιέται κανείς αν δόθηκε επίσημα άδεια για την ολοκληρωτική κοπή και τον τραυματισμό υγιών δέντρων ή αν πρόκειται για πρόχειρες χειριστικές τακτικές προκειμένου απλώς να «βγει» γρήγορα η δουλειά.
Δεν είναι πρόθεση κανενός να μηδενίσει τις προσπάθειες συντήρησης. Όμως, η προστασία από τις πλημμύρες ή η φροντίδα των δρόμων δεν μπορεί να λειτουργεί ως πρόσχημα για την περιβαλλοντική ισοπέδωση. Ο διάλογος είναι πλέον απαραίτητος και οι αρμόδιοι οφείλουν να δώσουν ξεκάθαρες απαντήσεις για το τι ακριβώς σχεδιάζεται στον περιφερειακό της Νέας Εφέσου και, κυρίως, για το πότε θα γίνουν οι πραγματικά απαραίτητες παρεμβάσεις μέσα στην κοίτη και στον πυθμένα του χειμάρρου "Ξηρολάκκι" εκεί όπου το πρόβλημα παραμένει ανέγγιχτο για χρόνια.
