Του Καργιώτη Ν.
Υπάρχει ένας χώρος στην κοινωνία μας όπου η κοσμική ιεραρχία, οι τίτλοι και τα αξιώματα δεν θα έπρεπε να έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Αυτός ο χώρος είναι ο Ιερός Ναός.
Σύμφωνα με την ορθόδοξη θεολογία και παράδοση, εντός της Εκκλησίας είμαστε όλοι ίσοι. Είτε πρόκειται για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό, τον Δήμαρχο, είτε για τον αγρότη, τον επαγγελματία και τον βιοπαλαιστή, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη Θεία Λειτουργία όλοι στεκόμαστε με την ίδια ιδιότητα, ως μέλη του ίδιου σώματος, ως πιστοί.
Στον ορθόδοξο ναό δεν θα έπρεπε να μεταφέρονται οι κοσμικές διακρίσεις και τα προνόμια της κοινωνικής ή πολιτικής εξουσίας. Στον χώρο αυτό η μόνη ουσιαστική διάκριση είναι η συστολή και η ταπεινότητα της ψυχής.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο γεννάται συχνά ένας εύλογος προβληματισμός όταν οι λειτουργοί του Ναού απευθύνουν από το μικρόφωνο δημόσιες ευχαριστίες προς αιρετούς και θεσμικούς παράγοντες για την όποια υποστήριξη παρέχουν. Η πρακτική αυτή επεκτείνεται συχνά και στον ψηφιακό χώρο, με αναρτήσεις φωτογραφιών, δελτία τύπου και δημοσιεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προβάλλουν αυτές τις συναντήσεις.
Ας μην ξεχνάμε μια βασική αλήθεια! Οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι διαχειρίζονται τους πόρους και τη βούληση των δημοτών και των πολιτών. Όταν η προσφορά γίνεται με δημόσιους πόρους, δεν αποτελεί προσωπική οικονομική προσφορά του αιρετού για τη συντήρηση ή, όπως συνέβαινε παλαιότερα, για την ανέγερση του Ναού. Η μετατροπή, συνεπώς, της ενοριακής μέριμνας σε υλικό δημόσιων σχέσεων ή πολιτικής προβολής αδικεί τον πνευματικό χαρακτήρα της Εκκλησίας.
Αντιθέτως, η πραγματική κινητήριος δύναμη κάθε ενορίας είναι το ίδιο το ποίμνιο. Είναι οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας που προσφέρουν αθόρυβα από το υστέρημά τους, από τον προσωπικό τους χρόνο και με τον μόχθο των χεριών τους, είτε για να καλύψουν τα έξοδα μιας αγιογραφίας, είτε για να δωρίσουν μια εικόνα, είτε απλώς για να φροντίσουν την ευπρέπεια του Ναού.
Ας θυμηθούμε, άλλωστε, εμείς στην Κονταριώτισσα πώς χτίστηκαν και συντηρήθηκαν οι εκκλησιές του χωριού μας. Ο Άγιος Αθανάσιος, η Αγία Παρασκευή, ο Απόστολος Θωμάς δεν ορθώθηκαν από κοσμικούς παράγοντες αλλά από τους συγχωριανούς μας! Από τους προπαππούδες, τους παππούδες, τους γονείς μας και από εμάς τους ίδιους σήμερα. Με προσωπικό ιδρώτα, με προσφορά από το υστέρημα και με περίσσευμα καρδιάς.
Όταν η θεσμική προσφορά συνοδεύεται από έντονη προσωπική προβολή, η πράξη της προσφοράς κινδυνεύει να επισκιαστεί από την επικοινωνιακή προβολή της και ο Ναός να μετατραπεί, έστω και άθελά του, από χώρο πνευματικής προσφοράς σε πεδίο δημοσίων σχέσεων. Παρότι η συνδρομή της αυτοδιοίκησης είναι απολύτως νόμιμη και θεσμικά προβλεπόμενη, και το τονίζω για να μην παρεξηγηθώ, δεν πρόκειται για κάποια παράνομη "χάρη". Όταν όμως η θεσμική αυτή συνδρομή μεταφέρεται στον άμβωνα και στα social media με τρόπο που προβάλλει πρωτίστως το πρόσωπο του αιρετού, τότε η θεσμική προσφορά κινδυνεύει να αποκτήσει χαρακτήρα πολιτικής προβολής. Από τα προνομιακά στασίδια του παρελθόντος μέχρι τις σημερινές αναρτήσεις η πολιτική προβολή δεν θα πρέπει να αλλοιώνει την πνευματική ισότητα της Εκκλησίας.
Όπως μας διδάσκει και η ευαγγελική επιταγή, η ουσιαστική προσφορά δεν έχει ανάγκη από τα φώτα της δημοσιότητας ούτε από δημόσια αναγνώριση. Η αξία της βρίσκεται στην ίδια την πράξη της προσφοράς και όχι στην προβολή εκείνου που προσφέρει. Ο άμβωνας, αλλά και η συνολική παρουσία της ενορίας, οφείλει να παραμένει χώρος πνευματικού λόγου και κοινότητας και όχι πεδίο δημόσιων σχέσεων ή προσωπικής επικοινωνιακής προβολής.
Η Εκκλησία εμπνέει όταν παραμένει το καταφύγιο όπου όλοι οι άνθρωποι στέκονται δίπλα-δίπλα, χωρίς διακρίσεις, θυμίζοντάς μας ότι μπροστά στον Θεό, η μόνη αξία που μετρά είναι η προσφορά της καρδιάς.